แต่ในที่สุดความรู้สึกนี้ก็เปลี่ยนไป เมื่ออาทิตย์ที่แล้วต้องไปต่ออายุบัตรประชาชน เพราะบังเอิญเมื่อหยิบบัตรขึ้นมาดูในตอนขับรถไปทำงาน บังเอิญว่าหมดอายุไปแล้ว เลยแวะเข้าไปที่ที่ว่าการอำเภอ เพราะเป็นทางผ่านไปที่ทำงานพอดี ไม่ได้เตรียมเอกสารใดไปเลยนอกจากบัตรประชาชน เมื่อแวะเข้าไปเจ้าหน้าที่ถามว่านำทะเบียนบ้านมาหรือเปล่า เราก็บอกว่าเปล่า จะทำหรือไม่ เจ้าหน้าที่เลยให้กรอกแบบฟอร์มเพื่อขอทะเบียนบ้านจากคอมพิวเตอร์ และเสียค่าธรรมเนียมในการขอข้อมูลทะเบียนส่วนบุคคลเพียง 10 บาท ถึงตอนนี้เลยทำให้รู้ว่าเราสามารถตรวจสอบรายละเอียดของบุคคล ทะเบียนบ้าน และรายละเอียดอื่นๆ ได้ผ่านทางอินเตอร์เน็ทและระบบ Database ที่กรมการปกครองและสำนักบริหารการทะเบียนได้จัดทำขึ้น ในที่สุดก็ได้ทำเรื่องเสร็จสิ้น ถ่ายรูป (ด้วยกล้องดิจิตอล สามารถขอดูรูปและถ่ายใหม่ได้อีกครั้ง) และได้รับบัตรประชาชนใบใหม่ภายในระยะเวลาไม่ถึง 15 นาที!

ในยุคของข้อมูลข่าวสารผ่านระบบสื่อสารและเทคโนโลยีสมัยใหม่ การบริการต่างๆ ของหน่วยงานราชการได้เพิ่มความสะดวกสบายแก่ประชาชน และอำนวยความสะดวกต่อผู้ใช้ข้อมูลเป็นอย่างมาก จุดเด่นของบริการดังกล่าวคือการใช้ PIN (Personal Identification Number) หรือรหัสบุคคล ซึ่งเป็นเลขรหัสลับจำนวนหนึ่งที่ใช้ควบคู่กับหมายเลขบัตรประชาชน เพื่อใช้เป็นรหัสผ่านเข้าไปในระบบข้อมูลทะเบียนประวัติรายการบุคคล เพื่อประโยชน์ และในการขอใช้บริการต่างๆ มากมาย เช่น

1.       ขอข้อมูลเกี่ยวกับทะเบียนประวัติรายบุคคล เช่น การตรวจสอบรายการทะเบียนบ้าน ทะเบียนสมรส รายการทะเบียนชื่อสกุล ประวัติการเปลี่ยนชื่อ ทะเบียนอาวุธปืน การตรวจสอบสถิติประชากรและบ้าน การจัดเตรียมเอกสารใบคำร้องเกี่ยวกับงานทะเบียน

2.       ตรวจสอบการมีสิทธิเมื่อมีการเลือกตั้ง ตรวจสอบสถานที่ในการไปใช้สิทธิ และยังสามารถใช้เป็นรหัสในการลงทะเบียนใช้สิทธิเลือกตั้งต่างจังหวัด และต่างประเทศผ่านทางอินเตอร์เน็ต

3.       เป็นรหัสในการสอบถามข้อมูล แสดงความคิดเห็น และยื่นคำร้อง ต่างๆ เช่น การแจ้งเกิด แจ้งตาย แจ้งย้ายที่อยู่ เปลี่ยนชื่อ เปลี่ยนนามสกุล และอื่นๆ

4.       ติดต่อกับหน่วยงานอื่นๆ เช่น สำนักงานประกันสังคม กรมสรรพากร และโรงพยาบาล

5.       ตรวจสอบรายละเอียดในการเกณฑ์ทหาร

6.       สิทธิในการรับ-ส่งข้อมูลทาง email ซึ่งประชาชนแต่ละคนจะได้รับ email address ตามเลขบัตรประชาชนของตนเอง ขึ้นต้นด้วยเลข p เช่น p310069900344@khonthai.com ซึ่ง email นี้ยังเป็นที่ที่รัฐสามารถส่งข้อมูลหรือแจ้งสิทธิมาให้อีกด้วย ไม่ว่าจะเป็นข้อมูลทั่วไป การเลือกตั้ง หรือการเกณฑ์ทหาร

นอกเหนือไปจากบริการที่กล่าวมา ประชาชนยังสามารถดูข้อมูลอื่นๆ ได้ด้วย เช่น ตรวจสอบจำนวนประชากรและบ้านในแต่ละจังหวัดและแต่ละเขต จำนวนประชากรในประเทศไทย แยกชาย-หญิง สถิติประชาการ ตรวจสอบผลการเลือกตั้ง และอีกมากมาย ซึ่งบริการต่างๆ เหล่านี้จะช่วยเพิ่มความสะดวกสบายกับประชาชนเป็นอย่างมาก และยังประหยัดเงิน ประหยัดเวลาในการเดินทางไปขอรับบริการด้วยตนเองอีกด้วย

PIN ดังกล่าวจะมี 2 ชุดด้วยกัน คือ PIN เพื่อขอข้อมูลทะเบียนของบุคคลทั่วไป และอีก PIN ที่ใช้ในการลงทะเบียน ยื่นคำร้อง และบริการอื่นๆ ที่ต้องการความปลอดภัยสูง การขอ PIN ทำได้โดย

1.       ไปขอด้วยตนเองที่ที่ทำการเขตทุกแห่งที่มีระบบคอมพิวเตอร์บริการงานทะเบียนราษฎร

2.       ขอที่ที่ทำการเขต ที่มีระบบคอมพิวเตอร์ในการจัดทำบัตรประจำตัวประชาชน จะพิมพ์เอกสารที่มีรหัสบุคคลให้กับผู้ที่ไปยื่นขอทำบัตรประชาชน

3.       ขอทางอินเตอร์เน็ต ผ่านเว็บไซต์ www.dola.go.th และ www.khonthai.com โดยผู้ขอจะต้องกรอกข้อมูลตามแบบที่กำหนด ส่งเข้ามาในเว็บไซต์ เพื่อยืนยันว่าเป็นเจ้าตัวจริง เมื่อได้รับอนุมัติ จะแจ้งให้ทราบและสามารถใช้ PIN ตามที่ระบุไว้ทันที

ในอนาตค ประชาชนแต่ละคนคงจะใช้บัตรเพียงแค่บัตรเดียว หรืออาจจะเป็นตัวเลขเพียวชุดเดียว คู่กับ PIN รหัสหนึ่งในการระบุตัวเอง ไม่ต้องมีเอกสารอื่นๆ ให้ยุ่งยาก เพื่อขอใช้บริการได้มากมาย รวมทั้งการชำระค่าบริการต่างๆ ด้วย นอกจากนั้น การพิมพ์ลายนิ้วมือที่ปัจจุบันใช้หมึกพิมพ์ กดนิ้วหัวแม่มือลงบนกระดาษเพื่อเก็บหลักฐานในการระบุตัวบุคคล ในอนาคตอาจจะเป็นการ scan ลายนิ้วด้วยคอมพิวเตอร์ และเก็บไว้เป็นหลักฐานแบบดิจิตอล เพื่อใช้ควบคู่กับเลขบัตรประชาชนและ PIN เลยก็ได้ เมื่อถึงเวลานั้น ข้อมูลของบุคคล ไม่ว่าจะเป็นข้อมูลต่างๆ รูปภาพ และลายนิ้วมือ ก็จะถูกเก็บไว้ในที่เดียวกัน และสามารถเรียกดูได้จากทุกที่อีกด้วย

ท้ายสุด ต้องขอขอบคุณรัฐบาล ที่ได้นำเอาเทคโนโลยีมาพัฒนาใช้กับระบบราชการ ทำใช้ชีวิตของประชาชนอย่างเราๆ ง่ายและสะดวกสบายขึ้นเยอะ